Luật 12 Bảng

  -  
*
dụng cụ 12 bảng (Lex duodecim tabularum) rađời nghỉ ngơi thời kỳ đầu của nền cùng hoà La Mã (hay còn gọi là sơ kỳ của nền cộnghòa). Bộ phương pháp này được tương khắc trên 12 bảng đồng đặt ở quảng trường LaMã, bắt buộc Bộ giải pháp này được gọi tắt là “Luật 12 bảng”.Do trào lưu đấu tranh của bình dân vàchủ nô công thương chống lại sự áp dụng tuỳ một thể tập quán trong tứ pháp do lợiích riêng, năm 450 TCN, sau một năm làm việc, Uỷ ban biên soạn điều khoản gồm 5quí tộc cùng 5 dân dã đã biên soạn Bộ chính sách này. Ủy ban sẽ thống nhất: ”Một đạoluật được ban hành thì bắt buộc được áp dụng chung với tất cả mọi người, chứ khôngphải một cá nhân cụ thể nào”. Đây là tư tưởng tân tiến về sự đồng đẳng phápluật (aequum ius) từ những tác trả của khí cụ 12 bảng. (Xem: Stephan Meder,Rechts-geschichte, 2. Auflage, 2005, S. 13; Mathias Smoeckel, Stefan Stolte,Examinatorium Rechts-geschichte, 1. Auflage, 2008, S. 8f.).Nghiên cứu công cụ 12 bảng, chúng ta sẽ phầnnào đọc được đời sống kinh tế, văn hóa, làng mạc hội của người La Mã cổ đại. Hìnhthức và văn bản của bạn dạng pháp điển hóa này có tác động từ pháp luật Hy Lạp cổđại. Trên góc nhìn pháp lý, vượt thoát khỏi tính giai cấp, giải pháp 12bảng có tương đối nhiều giá trị, đặc biệt quan trọng nhất là đã tạo thành dựng được nền tảng dânluật cổ (alten ius civile). Về nội dung, hình thức 12 bảng đựng đựngnhiều qui phạm tiến bộ về tố tụng, về giải pháp tư và cách thức hình sự. Bản gốc của mức sử dụng 12 bảng này đã bị thấttruyền lúc thành La Mã bị tàn phá vào năm 390 SCN. Phần lớn gì họ có đượcngày ni chỉ là số đông cứ liệu được biên chép hoặc trích dẫn lại từ đầy đủ cuốnsách cổ được viết bởi những người sáng tác La Mã bởi Tiếng La tinh.Dưới đây xin trân trọng giới thiệu BẢNDỊCH TIẾNG VIỆT LUẬT 12 BẢNG đến các bạn đọc, đặc trưng là chúng ta sinh viên Luật.Bản dịch nguyên tắc 12 bảng dưới đây chỉmang đặc thù tham khảo. Do sự bất định và nhiều nghĩa của ngôn ngữ, cùngvới các từ cổ bên trong Luật, nên tuy nhiên đã thay gắng, đang trao đổi đối với tất cả nhữngđồng nghiệp thông tỏ về giờ đồng hồ La tinh, nhưng dĩ nhiên chắn bạn dạng dịch tiếp sau đây chưathể triển khai xong và không tránh khỏi đều sai sót. Phiên bản dịch này và các bạn dạng dịchLuật cổ khác sẽ dần được giới thiệu, chỉnh sửa và hoàn thành xong theo thờigian. Tác giả bạn dạng dịch rất hy vọng nhận được các ý kiến góp phần thiện chí.Tương ứng với mỗi qui phạm, người sáng tác đều trích dẫn kèm theo xuất phát bằng cảTiếng La tinh, giờ Anh với Tiếng Đức để bạn đọc tiện đối chiếu khi bao gồm điềukiện. Qua đây, bao gồm từ hầu hết nội dung của luật 12 Bảng cũng đề ra nhiều vấnđề cần thường xuyên nghiên cứu hiểu rõ như: Kỹ thuật lập pháp thểhiện trong cơ chế 12 bảng và chính sách La Mã thời cổ đại; nghiên cứu có tính liênngành kiếm tìm hiểu về thực tiễn vận dụng phápluật thời La Mã cổ đại; vụ việc cơ sở thừa kế Luật La Mã trong dụng cụ dân sự hiệnđại ở các nước Tây Âu qua từng chế định rõ ràng . 

1. TiếngAnh: Warmington, Remains of Old Latin, Vol. III Lucilius, TheTwelve Tables, 1967

2. Tiếng Đức: R. Düll, DasZwölftafelgesetz, Texte, Übersetzungen und Erläuterungen, 7. Auflage,1995; 

 

BẢNG I

(TỐ TỤNG DÂN SỰ – CIVIL PROCEDURE)

1.

Bạn đang xem: Luật 12 bảng

Đang xem: lao lý 12 bảng

Nếu ai kia được tập trung đến Tòa, ngườiđó đề nghị đến. Nếungười đó chưa đến , anh ta có khả năng sẽ bị bắt giữ.

(Đối chiếu:

– giờ đồng hồ La tinh (Latin/lateinisch):

Si in ius vocat, ito. Niit, antestamino Igitur em capito.

– tiếng Anh (English/ englisch) :

If someone is called khổng lồ go to court, he has lớn go. If he doesn”tgo, he should be captured.

– giờ đồng hồ Đức (German/ deutsch)

Wenn jemand zu Gericht gerufen wird, soll ergehen. Geht er nicht, soll er festgenommen werden).

2.

Nếu anh ta né tránh hoặc vứt trốn, anh ta sẽbị bắt. Trường hợp do gầy đau hoặc do tuổi già là 1 trong trở ngại, anh ta sẽ được đưa đếnTòa bởi xe cáng

(Đối chiếu:

– giờ đồng hồ La tinh:

Si calvitur pedemve struit, manum endoiacito. Mê man morbus aevitasve vitium escit, iumentum dato.

– giờ Anh:

If he shirks or flees, he should be captured. If illness or oldage is an impediment, let him be given a carriage.

– giờ đồng hồ Đức:

Wenn er sich drückt oder flieht, soll erfestgenommen werden. Sind Krankheit oder Alter ein Hindernis, soll er eineTrage erhalten).

3.

Chỉ có người chủ sở hữu đất bắt đầu là tín đồ bảo lãnhcho một người sở hữu đất khác. Nhưng bất cứ người dân thoải mái nào cũng tất cả thểlà tín đồ bảo lãnh cho người không có tài sản.

(Đối chiếu:

– tiếng La tinh:

Adsiduo vindex adsiduus esto. Proletario iam civi quis voletvindex esto.

– giờ Anh:

Only a landowner should be surety for another landowner. But anycitizen can be surety for a proletarian.

– giờ Đức:

Nur ein Grundbesitzer kann Bürge für einenGrundbesitzer sein. Jedoch kann jeder Bürger Bürge für einen Proletarier sein).

4.

Nếu các bên đã thỏa thuận hợp tác giao kèo, thì phảicông bố công khai thỏa thuận này. Nếu những bên có tranh chấp, thì họ nên đưa vụkiện ra địa điểm công cộng (Forum:nghĩa cổ là chợ, khu vực hội họp) trướcbuổi trưa. Họ sẽ cùng tự cãi cho mình. Sau buổi trưa, thẩm phán sẽ phánquyết. Giả dụ cả hai đều sở hữu mặt, vụ khiếu nại sẽ chấm dứt lúc phương diện trời lặn.

(Đối chiếu:

– tiếng La tinh:

Rem ubi pacunt, orato. Ni pacunt, in comitioaut in foro ante meridiem caussam coiciunto. Com peroranto ambo praesentes.Post meridiem praesenti litem addicito. Si ambopraesentes, solis occasus suprema tempestas esto.

– tiếng Anh:

When parties have made an agreement, announce it. If they don”tagree, they shall state their case in the forum before noon. They shall pleadtogether in person. After noon, let the judge pronounce. If both are present,the case shall kết thúc at sunset.

– giờ Đức:

Wurde eine Abmachung getroffen, soll sieverlautbart werden. Sind sich die Parteien uneins, sollen sie ihren Fall vorMittag im forums einbringen. Sie sollen gemeinsam und persönlich plädieren. NachMittag soll der Richter das Urteil verkünden. Sind beide Parteien anwesend,endet das Verfahren zum Sonnenuntergang.)

(TỐ TỤNG DÂN SỰ – CIVIL PROCEDURE)

1.

Ốm nặng… hoặc vào ngày giao kết hợp đồng (enemy: nghĩa từ bỏ cổ là bên giao kết hợp đồng); … nếu bất cứ điều gì trong số những điềunày là 1 trong trở ngại đến thẩm phán hoặc một bên nào đó, thì vào ngày đó các thủtục bắt buộc dừng lại. Bạn mà tìm kiếm kiếm chứng cứ từ 1 người khác hiện nay đang vắngnhà, thì người đó có nghĩa vụ phải chờ trước cửa nhà anh ta ba ngày một lần.

(Đối chiếu:

– tiếng la tinh:

…morbus sonticus… aut status dies cumhoste;… quid horum fuit unum iudici arbitrove reove, eo dies diffensus esto. Cuitestimonium defuerit, is tertiis diebus ob portum obvagulatum ito.

– giờ đồng hồ Anh:

Serious illness… or else a day appointed with an enemy; … ifany of these is an impediment for the judge or any party, on that dayproceedings must end. One who seeks the testimony from an absent person shouldwait before his doorway every third day.

– giờ Đức:

… schwere Krankheit … ansonsten einen Tagvereinbart mit dem Gegner; … ist dies ein Hindernis für den Richter oder einePartei muss das Verfahren an diesem Tag enden. Wer von einem Abwesenden eineZeugenaussage sucht, soll jeden dritten Tag vor seiner Tür klagen.)

(VAY NỢ – DEBT)

1.

Trong trường hợp một số tiền nợ đã được xácđịnh trước hoặc số tiền nợ mà tòa án đã tuyên tía buộc cần trả, thì vào thờihạn tía mươi ngày số tiền nợ đó cần được thanh toán.

(Đối chiếu:

– giờ la tinh:

Aeris confessi rebusque iure iudicatis XXXdies iusti sunto.

– giờ đồng hồ Anh:

In case of an admitted debt or of awards made by a court, 30 daysshall be allowed for payment.

– giờ đồng hồ Đức:

Einer Person, die gesteht, Geld zu schulden,oder dazu verurteilt wurde, müssen 30 Tage gegeben werden um die Schuld zubezahlen.

2.

Người nhà nợ rất có thể cầm tay bé nợ và gửi connợ đến Tòa. Nếucon nợ ko trả được nợ theo phán quyết của tand và cũng không một ai bảo lãnh choanh ta, chủ nợ rất có thể tống giam bé nợ hoặc trói bằng dây xích với trọng lượngkhông thừa 15 pao (1pao thời La Mã khoảng tầm 450 gam).Nếu nhỏ nợ đói khát cấp thiết sống được nữa, thời điểm đó chủ nợ mới đề nghị cho anh tamột pao lúa mỳ mỗi ngày. Nếu anh ta mong thêm, nhà nợ được phép mang đến thêm.

(Đối chiếu:

– giờ la tinh:

Post deinde manus iniectio esto. In ius ducito. Ni iudicatum facit aut quisendo eo in iure vindicit, secum ducito, vincito aut nervo aut compedibus XVpondo, ne maiore aut ham volet minore vincito. Yêu thích volet suo vivito, ni suovivit, qui eum vinctum habebit, libras faris endo dies dato. Sivolet, plus dato.

– tiếng Anh:

After then, the creditor can lay hands on him and haul him tocourt. If he does not satisfy the judgment và no one is surety for him, thecreditor may take the defendant with him in stocks or chains with a weight ofno more than 15 lbs. If he does not live on his own, the creditor mustgive him a pound of wheat a day. If he wants lớn he may give more.

– giờ Đức:

Danach kann ihn der Gläubiger festnehmen undvor Gericht stellen. Ist dieser mit dem Urteil nicht befriedigt und gibt eskeine Bürgen für ihn, kann der Gläubiger den Angeklagten in 15 Pfund schwereKetten legen, jedoch nicht schwerer, aber leichter, wenn er es wünscht. Ist er nicht auf sich selbst gestellt, hat der Gläubiger ihm einen Pfund Weizenpro Tag zu geben. Oder mehr, wenn er das wünscht.)

3.

Đến ngày phiên chợ sản phẩm ba, các chủ nợ có thểtùng xẻo con nợ không trả được nợ. Nếu xử thừa mức, chúng ta cũng không biến thành tội.

(Đối chiếu:

Tiếng la tinh:

Tertiis nundinis partis secanto. đắm đuối plusminusve secuerunt, se fraude esto.

Tiếng Anh:

On the third market day, (creditors) may cut pieces. If they takemore than they are due, they vì chưng so with impunity.

4.

Quyềntài sản có hiệu lực hiện hành vĩnh viễn, trong quan hệ nam nữ với chủ thể khác (aeterna/foreigne/Feind: từ bỏ cổ, bao gồm nghĩalà tất cả các đơn vị khác).

(Đối chiếu:

– tiếng la tinh:

Adversus hostem aeterna auctoritas esto.

Xem thêm: Sh Nữ Giá Bao Nhiêu? Cập Nhật Bảng Giá Sh Mode Mới Nhất Hiện Nay

– tiếng Anh:

Against a foreigner, the right of property is valid forever.

– giờ Đức:

Gegen einen Feind gilt das Eigentum ewig.)

(LUẬTGIA ĐÌNH – FAMILY LAW)

1.

Nếumột đứa trẻ có mặt với một hình hài dị hình (addeformitatem/with a deformity/ein offensichtlich verstümmeltes Kind),đứa trẻ con đó có khả năng sẽ bị giết.

(Đối chiếu:

– tiếng la tinh:

Cito necatus insignis ad deformitatem puer esto.

– giờ Anh:

If a child is born with a deformity he shall be killed.

– giờ Đức

Ein offensichtlich verstümmeltes Kind mussumgehend getötet werden).

2.

Nếu người phụ thân bán nhỏ làm quân lính đến cha lần (sell someone into slavery: nghĩa cổ đưa/ bánđi làm nô lệ khổ sai bao gồm điều kiện, chưa phải vĩnh viễn), fan con đó sẽ tiến hành tự vị khỏi bạn chacủa mình.

(Đối chiếu:

– giờ đồng hồ la tinh:

Si pater filium ter venum duit, filius apatre liber esto.

– giờ Anh:

If a father sells his son into slavery three times, the son shallbe không tính phí of his father.

– tiếng Đức:

Verkauft ein Vater seinen Sohn drei mal indie Sklaverei, so soll der Sohn frei von seinem Vater sein).

 

BẢNG V

(THỪA KẾ – INHERITANCE)

1.

Nếu một người qua đời không nhằm lại chúc thư màcũng không có người vượt kế theo luật, thì người bầy ông tiếp theo thuộc họhàng gần nhất sẽ tận hưởng thừa kế. Nếu không có người bầy ông tiếp đến thuộchọ hàng sát nhất, gần như người bầy ông thuộc loại tộc còn lại sẽ được hưởngthừa kế.

(Đối chiếu:

– tiếng la tinh

Si intestato moritur, cui suus heres necescit, adgnatus proximus familiam habeto. đắm say adgnatus nec escit, gentilesfamiliam habento.

– giờ Anh:

If a person dies intestate without heirs, the nearest kinsman shall inherit. If there is no near kinsmen, his clansmen shallinherit.

– giờ đồng hồ Đức:

Stirbt eine Person ohne Testament und ohneErben, soll der nächste männliche Verwandte in das Erbe eintreten. Existiertkein naher männlicher Verwandter, sollen die Stammesmänner erben.

2.

Nếu một người bị điên, thì người bọn ông tiếptheo thuộc bọn họ hàng sớm nhất của người đósẽ bao gồm quyền so với tài sản của anh ta.

(Đối chiếu:

– giờ đồng hồ la tinh

Si furiosus escit, adgnatum gentiliumque ineo pecuniaque eius potestas esto.

– giờ Anh :

If someone goes mad, his nearest kinsman shall haveauthority over his property.

– giờ đồng hồ Đức:

Wird jemand geisteskrank, soll der nächstemännliche Verwandte die Verfügungsbefugnis über dessen Besitz haben).

(TÀI SẢN – PROPERTY)

1.

Nếu một fan làm một hợp đồng hoặc chuyểnnhượng với thông báo điều đó bằng lời nói, thì kể từ thời đặc điểm đó quyền lợi đượcxác lập.

(Đối chiếu:

– tiếng la tinh

Cum nexum faciet mancipiumque, uti lingua nuncupassit, ita iusesto.

– giờ đồng hồ Anh:

When someone makes bond or conveyance và announces it orally,right shall be given.

– giờ Đức:

Verpflichtet sich oder manzipiert jemandmündlich, soll dies rechtsgültig sein.

2.

Không ai được di dời cột xà đơn vị hoặc cộtcây nho làm rượu trong vườn.

(Đối chiếu:

– giờ la tinh :

Tignum iunctum aedibus vineave sei concapitne solvito.

– giờ Anh:

No one has the right to lớn remove beams from buildings or vineyards.

– giờ đồng hồ Đức:

Niemand darf Balken von Gebäuden oderWeingärten entfernen.

 

BẢNG VII

(LIÊN quan ĐẾN BẤT ĐỘNG SẢN – REAL PROPERTY)

1.

Một chủ nhân tài sản đề xuất làm một bé đườngđể tải (nếu tồn tại một quyền vớilối đi -right-of-way); nếu người chủ sở hữu từ chối không làm, khách qua đường vẫncó quyền trải qua cùng cùng với gia súc bất cứ chỗ nào mà người ta phải đi qua.

(Đối chiếu:

– giờ la tinh

Viam muniunto ni sam delapidassint, qua volet iumento agito.

– tiếng Anh:

build a road ;if they become dilapidated, passersby can drive their beasts where ever theywant.

– giờ đồng hồ Đức:

Baue Straßen; werden sie vernachlässigt,können Straßenbenutzer ihr Vieh treiben wo immer sie wollen).

2.

Xem thêm: Tư Vấn Mua Xe Ô Tô Giá Dưới 300 Triệu Đồng Đáng Mua Nhất Hiện Nay Tại Việt Nam

Nếu con đường ống nước mưa xuất phát điểm từ 1 ngôi công ty (thuộc gia sản của một fan nào đó) khiến thiệt sợ hãi , thẩm phán sẽ phán quyếtviệc người chủ đó buộc phải bồi thường.